Blog

RSS
l004

Kullanılmayan Yıllık İzinler Yanar mı?

Kullanılmayan izinlerin yanıp yanmayacağı hususu biz hukukçulara en çok sorulan sorulardan bir tanesidir.

Konuyu iki ayrı çalışma statüsü anlamında cevaplarsak, bu konudaki kafa karışıklıklarını gidermiş oluruz.

1- Devlet Memurları (657 Sayılı Kanunu tabi çalışanlar) açısından

657 Sayılı Kanuna tabi çalışanlar (devlet memurları) içinde bulunduğu cari yıl ile bundan bir önceki yıl hariç, evvelki yıllara ait kullanılmayan izin hakları yanmaktadır. Bu husus 657 Sayılı Kanunun 103. maddesinde düzenlenmiştir.

Örnek olarak; Bir devlet memuru, 2015 senesi için hem 2015’in hem de 2014’ün yıllık izinlerini kullanabilir. 2013 ve önceki yıllarda hakettiği ancak kullanmadığı izinler yukarıda belirttiğimiz kanun maddesi uyarınca yanmış sayılmaktadır.

Yine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda devlet memurunun görevinin sona ermesi halinde kullanmadığı yıllık izinlerin ücret olarak ödenmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Özetle, devlet memurlarının görevi sona erdiğinde kullanılmadıkları izinlerin ücreti ödenmez.

2- 4857 Sayılı İş Kanununa tabi çalışan işçiler açısından

4857 Sayılı İş Kanununa tabi işçiler açısından ise Devlet Memurları Kanununda olduğu gibi kullanılmayan yıllık izinlerin yanacağına ilişkin bir düzenleme yoktur. Böyle bir sınırlama olmadığı için de, işçinin çalışma süresi boyunca hakettiği ancak kullanmadığı izinlerin yanması gibi bir durum söz konusu değildir.

Özetle; 10 seneden bu yana bir firmada çalışan işçinin hakettiği ve kullanmadığı 50 günlük yıllık izni varsa, çalışma ilişkisi sürdüğü için söz konusu iznin yanması gibi bir durum ortaya çıkmaz.

Peki; çalışma ilişkisi sürerken kullanılmayan yıllık iznin parasının ödenmesi mümkün müdür?

Hayır. Yıllık izin hakkı Anayasa kapsamında düzenlenen bir dinlenme hakkıdır. Ayrıca İş Kanunu madde 53/2’de yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği ifade edilmiştir. Şu halde, işçi fiilen izne çıkmayıp sadece izin ücretinin işçiye ödenmesi yıllık izin hakkının kullanıldığı anlamına gelmeyecektir.

Peki kullanılmayan yıllık izinler ne zaman ücrete dönüşür?

İş Kanunu madde 59’da iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin ödeneceği hüküm altına alınmaktadır.

Yani ister işçi istifa etsin, ister işveren sözleşmeyi haklı veya geçerli nedenle feshetsin, kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin işveren tarafından işçiye ödenmesi gerekmektedir.

Kullanılmayan izin ücretleri ödemelerinde hangi ücret esas alınacak? Fesih tarihindeki ücret mi? yoksa İznin ilgili olduğu yıl ücreti mi?

İş Kanunu madde 59 bu konuda da oldukça açık bir hüküm koymuştur. Bu hükme göre sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti temel alınır.

Örnek olarak; işçinin 2010’dan 2015 senesine kadar her sene için toplam 5 gün kullanmadığı izninin olduğunu farzedelim. Sözleşme 2015 senesinde feshedilirken toplam 30 gün bakiye izni olduğunu düşündüğümüzde, bu 30 günlük ücretin hesaplanmasında işçinin 2015 senesindeki ücreti esas alınacak, izni hakettiği yıllardaki ücret üzerinden hesaplama yapılmayacaktır.

Son olarak yıllık izin ücretini talep süresi ne zaman başlar? Zamanaşımı var mıdır?

İş Kanunu madde 59 bu konuda da çok açıktır. Yasaya göre kullanılmayan yıllık izin ücretleri ancak sözleşmenin sona ermesiyle birlikte talep edilebilir. Zaman aşımı da sözleşmenin sona ermesiyle başlar.

Örnek olarak kişinin 2000 senesinden kalan izni varsa, bu iznin ücretini talep etme hakkı ve süresi sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar. Sözleşme 2015’te sona erdiğinde aradan hayli uzun zaman geçtiğinden bahisle işveren 2000 senesinde kullanılmayan izin ücretini vermiyorum diyemez.

Peki sözleşme sona erdikten sonra kaç sene içinde kullanılmayan yıllık izinler talep edilebilir?

Yargıtay tarafından uzunca bir müddet sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren 5 senelik zamanaşımı süresinde kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin talep edilebileceği kabul edilmişti. Ancak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Borçlar Kanunu kapsamında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 03.10.2012 tarihli kararında yıllık izin süresinin genel zaman aşımına tabi olduğu ve sözleşmenin sona ermesini takiben 10 senelik süreçte talep edilebileceği hüküm altına almıştır. (kararın tam metnine Legalbank Hukuk Otomasyon Sisteminden ulaşabilirsiniz)

Ancak Yargıtay 22. Hukuk Dairesi ise 24.01.2013 tarihli kararında kullanılmayan yıllık izin ücreti talep zamanaşımının 5 sene olduğu yönünde karar vermiştir.(Kararın linki: http://www.calismatoplum.org/sayi37/abc/40.pdf)

Yargıtay’ın her iki dairesi arasındaki görüş farklılığının Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu kararı ile giderilmesi yerinde olacaktır.

Saygılarımla

Av. Alper YILMAZ

10 - Kişi bu yazıyı beğendi!

Yorum Yaz

Please correct form

zorunlu alan*